Jak zrozumieć własne myślenie?

Educational subject description sheet

Basic information

Field of study: University-wide Courses in Polish
Speciality: -
Organizational unit: Zajęcia ogólnouczelniane
Study level: dowolny poziom
Study form: full-time degree programme
Education profile: General academic
Mandatory: elective

Education cycle: 2025/26
Realization year: 2025/26
Subject code: ZOOPLS.D200000.16233.25
Lecture languages: polish
Disciplines: Literary Studies
ISCED classification: 0220 Humanities (except languages) not further defined
USOS code: ZO-126

Subject coordinator

Anna Turczyn

Lecturer

Anna Turczyn

Period

Summer semester

Examination

graded credit

Activities and hours

E-learning (discussion class): 30, including:

Asynchronous classes: 30

Number of ECTS points

2.0

Goals

C1	Rozwinięcie umiejętności w zakresie samodzielnej analizy zjawisk kulturowych i społecznych oraz interpretacji tekstów, również o charakterze nieliterackim.
C2	Doskonalenie umiejętności badawczych wraz z opracowaniem wyników i wykorzystaniem wniosków w różnych formach pracy naukowej (prezentacja, esej, referat) i twórczej.
C3	Wyposażenie w specjalistyczną wiedzę z obszarów filozofii, psychoanalizy, kultury i literaturoznawstwa.

Subject's learning outcomes

Code	Outcomes in terms of	Examination methods
Knowledge – Student knows and understands:
W1	ogólny podział teorii poznawczych i ich znaczenie oraz rozumie ich specyfikę w odniesieniu do własnych doświadczeń związanych z percepcją i zachowaniem;	credit with grade
W2	teoretyczne podstawy relacji łączących procesy poznawcze z różnymi nurtami współczesnej humanistyki (w szerokim znaczeniu) w zróżnicowanych środowiskach.	credit with grade
Skills – Student can:
U1	posługiwać się terminologią przedmiotową, stosując ją do interpretacji różnych wytworów kultury, nauki i mediów społecznościowych;	credit with grade
U2	krytycznie analizować i osadzać badane zjawiska w odpowiednim kontekście;	credit with grade
U3	sprawnie wykorzystywać własne umiejętności poznawcze do efektywnego rozwiązywania zagadnień i radzenia sobie w sytuacjach zarówno naukowych, jak i pozanaukowych.	credit with grade
Social competences – Student is ready for:
K1	utrwalania zdobytych kompetencji naukowych (poprzez dyskusję i argumentację) oraz interpersonalnych w zakresie komunikacji;	credit with grade
K2	samodzielnej analizy myśli (rozumowanie) i emocji (odczucia) w różnych sytuacjach, zarówno w kontekście naukowym, jak i poza nim.	credit with grade

Calculation of ECTS points

Activity form	Activity hours*
E-learning (discussion class)	30
collecting information for a given project	10
problem tasks solving	10
analysis of literature given by the teacher	10

Student workload	Hours 60	ECTS 2.0

* hour means 45 minutes

Study content

No.	Course content	Subject's learning outcomes
1.	Zapoznanie osób studenckich z podstawowymi pojęciami i koncepcjami oraz głównymi obszarami badawczymi związanymi z filozofią, nauką i humanistyką. Celem zajęć jest ukazanie wzajemnych relacji między tymi dziedzinami oraz wyznaczenie głównych pól zainteresowań, które będą omawiane w trakcie kursu. Istotnym elementem będzie omówienie dwóch zasadniczych postaw wobec rzeczywistości wraz z przedstawieniem właściwej im terminologii oraz ich kontekstu historycznego i znaczeniowego.	W1, U1, K1
2.	Zrozumienie roli języka i jego wpływu na porządkowanie myśli, formułowanie argumentów oraz budowanie narracji, które determinują sposoby postrzegania i interpretowania rzeczywistości. Istotnym zagadnieniem będzie rozróżnienie prawdy w sytuacji komunikacyjnej oraz prawdy logicznej, a także omówienie definicji prawdy jako idei i wartości absolutnej oraz jej rozumienia jako odpowiedzi na ludzkie potrzeby poznawcze i egzystencjalne.	W2, U1, U3, K1, K2
3.	Celem modułu jest rozwijanie umiejętności analizy, omawiania i interpretacji konkretnych sytuacji na podstawie literatury przedmiotu oraz dostarczonych materiałów. Uczestnicy będą samodzielnie pracować z przykładami, aby lepiej zrozumieć ich konteksty, motywacje oraz głębszy sens przedstawionych wydarzeń i problemów. Zajęcia służą kształtowaniu kompetencji krytycznego myślenia, interpretacji oraz refleksji nad rolą humoru i śmiechu w procesach poznawczych.	W1, U2, U3, K2
4.	Celem zajęć jest analiza sposobów, w jakie kultura jest prezentowana i współtworzona w mediach, zwłaszcza w mediach społecznościowych oraz w Internecie. Uczestnicy poznają mechanizmy autokreacji, logikę rozumowania oraz strategie narracyjne charakterystyczne dla współczesnych form przekazu. Zajęcia mają na celu zrozumienie wpływu języka i dyskursu na kształtowanie wizerunku kultury, sposobów interpretacji rzeczywistości oraz postaw odbiorczych we współczesnych mediach, w oparciu o prezentacje i analizy typu case study.	W1, U1, U3, K1
5.	Celem zajęć jest analiza sposobów, w jakie kultura i polityka są prezentowane oraz kształtowane w mediach, takich jak media społecznościowe i Internet, z uwzględnieniem mechanizmów języka w kontekście idei G. Orwella. Uczestnicy poznają mechanizmy autokreacji, logikę rozumowania oraz narracje stosowane w tych formach przekazu. Zajęcia mają na celu zrozumienie wpływu języka i dyskursu na kulturowe kształtowanie polityki oraz postaw odbiorczych we współczesnych mediach.	W2, U1, U2, U3, K2
6.	Zapoznanie osób studiujących z pojęciem symbolicznej redukcji złożoności świata oraz z jej wpływem na języki i pojęcia funkcjonujące w obszarach kulturowych, społecznych i politycznych. Istotnym zagadnieniem będzie kształtowanie świadomości społecznej z perspektywy odbiorczej, w odniesieniu do społecznych zasobów samowiedzy oraz sposobów ich interpretacji i internalizacji.	W2, U2, U3, K2
7.	Moduł poświęcony jest analizie mechanizmów oporu w myśleniu oraz refleksji nad postawami jednostek wobec zjawisk politycznych i społecznych. Uczestnicy poznają teorie psychoanalityczne dotyczące funkcjonowania oporu oraz jego wpływu na postawy obywatelskie, aktywizację lub bierność wobec wydarzeń społeczno-politycznych.	W2, U1, U2, K1
8.	Celem modułu jest zrozumienie ludzkiej psychiki jako czynnika wpływającego na kształtowanie ekspresji tożsamościowych, poddanych rozmaitym przymusom w różnych kontekstach, takich jak środowisko akademickie, sytuacje społeczne czy relacje towarzyskie. Gość specjalny – seksuolożka i psychoanalityczka – podzieli się swoją wiedzą, aby pomóc uczestnikom lepiej uchwycić złożoność tych zagadnień. W oparciu o materiał filmowy (rozmowa) zostanie przeanalizowany wpływ zaburzeń psychicznych na relacje międzyludzkie oraz dynamikę społeczną.	W2, U1, U2, K1, K2
9.	Celem zajęć jest zrozumienie sposobów, w jakie różnego rodzaju kryzysy są przedstawiane w Internecie i w dyskursie naukowym. Uczestnicy będą samodzielnie analizować współczesne narracje i dyskursy dotyczące kryzysów, oceniając wpływ mediów oraz badań naukowych na kształtowanie świadomości społecznej. Zajęcia zachęcą także do refleksji nad własnymi doświadczeniami, przekonaniami i postawami wobec problemów kryzysowych oraz nad rolą jednostki w krytycznym uczestnictwie we współczesnej rzeczywistości.	W1, U1, U3, K1
10.	Celem modułu jest rozwinięcie umiejętności analizy, omawiania i interpretacji konkretnych sytuacji na podstawie dostarczonych materiałów. Uczestnicy będą samodzielnie badać przykłady, aby zrozumieć konteksty, motywacje oraz głębszy sens przedstawionych wydarzeń czy problemów, jednocześnie doskonaląc kompetencje w zakresie krytycznego myślenia i interpretacji. Zajęcia kończą się refleksją nad procesami własnego myślenia i pogłębiają zrozumienie sposobów, w jakie kształtuje się oraz funkcjonuje własne myślenie.	W2, U1, U3, K1, K2

Course advanced

Teaching methods :

e-learning methods, case study, lecture with multimedia presentation, conversation lecture, text analysis, consultation

Activities	Examination methods	Credit conditions
E-learning (discussion class)	credit with grade	Aktywne realizowanie treści e-learningowych, terminowe rozwiązywanie testów kontrolnych po każdym module.

Entry requirements

Ogólna znajomość zagadnień z zakresu najnowszej kultury (np. literatura, film, performance, itp.) i kultury popularnej, trendów i nurtów obecnych na gruncie teorii poznawczych (filozofia) i w mediach (Internet, MS). Dodatkowy atut - znajomość tych zjawisk w innych obszarach językowych (np. anglojęzyczne).

Literature

Obligatory

Wszystkie materiały obowiązkowe w formatach elektronicznych (wersje cyfrowe) będą dostarczane przez prowadzącą zajęcia. Poniżej orientacyjna bibliografia przedmiotu (Dział "Literatura Dodatkowa").

Optional

Adorno, Theodor W., Przemysł kulturalny. Wybrane eseje o kulturze masowej, przeł. Marta Bucholc. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2021 (fragmenty).
Bendyk, Edwin. W Polsce, czyli wszędzie. Rzecz o upadku i przyszłości świata. Warszawa: Polityka, 2020 (fragmenty).
Bińczyk, Ewa. Epoka człowieka. Retoryka i marazm antropocenu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2018 (Rozdział 4: Kształtowanie się słownika epoki człowieka, s. 105‒139).
Fisher, Mark. Realizm kapitalistyczny. Czy nie ma alternatywy?, przeł. Andrzej Karalus. Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, 2020 (fragmenty).
Foucault, Michel. Choroba umysłowa a psychologia, przeł. Piotr Mrówczyński. Warszawa: Wydawnictwo KR, 2000 (fragmenty).
Fukuyama, Francis. Tożsamość. Współczesna polityka tożsamościowa i walka o uznanie, przeł. Jan Pyka. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2020 (fragmenty).
Han, Byung-Chul. Społeczeństwo zmęczenia i inne eseje, przeł. Rafał Pokrywka i in.. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2022 (wybór).
Hartman, Jan. Zmierzch filozofii. Kraków: Wydawnictwo Austeria, 2023 (fragmenty).
Houellebecq, Michel. Interwencje 2020, przeł. Beata Geppert. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2021 (wybór).
Kaszowska-Wandor, Barbara. Res Publica (post)Litteraria. Od poetyki wspólnoty do postliteratury. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2020 (fragmenty).
Kędzierski, Marcin. Nie znam się na epidemiach. Raport z czasów kwarantanny. Kraków: Wydawnictwo eSPe, 2020 (fragmenty).
Kobus, Aldona. Fandom. Fanowskie modele odbioru, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2018 (Wstęp: Ekonomia kulturowej szarej strefy, s. 9‒22).
Leder, Andrzej. Ekonomia to stan umysłu. Ćwiczenie z semantyki języków ekonomicznych. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2023.
Literatura najnowsza – wybór.
Markowski, Michał Paweł. Polska, rozkosz, uniwersytet. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2021 (fragmenty).
Miller, Jacques-Alain. Tout le monde est fou (Wszyscy są szaleni), przeł. Maryla Gawron-Zaborska. Źródło: https://congresamp2024.world
Pałasz, Michał. Czowicka, Kinga. Kuliński, Tomasz. Siwek, Joanna. Wydmańska, Alicja. Nigdy nie byliśmy normalni. Wizja odpowiedzi na wyzwanie klimatyczne inspirowana pandemią COVID-19. W: Hakowanie antropocenu. Nowe koncepcje wspólnot więcej-niż-ludzkich w ekologicznych fabulacjach spekulatywnych, pod red. Małgorzaty Sugiery. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2023, s. 173‒210.
Scruton, Roger. Głupcy, oszuści i podżegacze. Myśliciele nowej lewicy, przeł. Filip Filipowski, Poznań: Wydawnictwo ZYSK i S-KA, 2018 (Rozdział 1: Czym jest lewica, s. 11‒32).
Žižek, Slavoj. Przekleństwo fantazji, przeł. Adam Chmielewski. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2001 (fragmenty).
Douglas, Mary. Ukryte znaczenia. Wybrane szkice antropologiczne. przekład E. Klekot, Wyd. Marek Derewiecki, Kęty 2007.
Orwell,George. Lew i jednorożec. Najlepsze eseje i felietony. Wybrał i przełożył Dawid Czech, Karakter, Kraków 2023.
Ahmed, Sara. Przewodnik feministycznej psujzabawy, przeł. M. Kunz, Wyd. KP, Warszawa 2024.
Graff, Agnieszka, Korolczuk, Elżbieta. Kto się boi gender? Prawica, populizm i feministyczne strategie oporu, przeł. M. Sutowski, Wyd. KP, Warszawa 2022.
Rogowska-Stangert, Monika. Ciało - poza Innością i Tożsamością, Fundacja terytoria książki, Gdańsk 2016.
Taylor, Sunaura. Bydlęce brzemię. Wyzwolenie ludzi z niepełnosprawnością i zwierząt, przeł. K. Makaruk, Wyd. Filtry, Warszawa 2021.
Kościelniak, Marcin. Aborcja i demokracja. Przeciw-historia Polski 1956-1993, Wyd. KP, Warszawa 2024.
Piketty, Thomas. Krótka historia równości, przeł. J. Stryjczyk, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2023.
Snyder, Timothy. O tyranii. Dwadzieścia lekcji z dwudziestego wieku, przekład B. Pietrzyk, Znak, Kraków 2017.