pl en
Bioinformatyka 2
Karta opisu przedmiotu

Informacje podstawowe

Kierunek studiów
Biofizyka molekularna i komórkowa
Ścieżka
-
Jednostka organizacyjna
Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii
Poziom kształcenia
drugiego stopnia
Forma studiów
studia stacjonarne
Profil studiów
ogólnoakademicki
Obligatoryjność
fakultatywny
Cykl kształcenia
2025/26
Rok realizacji
2025/26, 2026/27
Kod przedmiotu
UJ.WBtBMKS.25.00849.25
Języki wykładowe
polski
Dyscypliny
Informatyka
Klasyfikacja ISCED
0588 Interdyscyplinarne programy i kwalifikacje obejmujące nauki przyrodnicze, matematykę i statystykę
Kod USOS
WBT-BINF2-1.1
Koordynator przedmiotu
Krzysztof Murzyn
Prowadzący zajęcia
Krzysztof Murzyn, Adrian Kania, Krzysztof Sarapata, Michał Bukowski, Rafał Mostowy
Okresy
Semestr 1, Semestr 3
Forma weryfikacji uzyskanych efektów uczenia się
zaliczenie na ocenę
Forma prowadzenia i godziny zajęć
ćwiczenia: 40
wykład: 20
Liczba punktów ECTS
5.0

Cele kształcenia dla przedmiotu

C1 Zapoznanie studentów z zaawansowanymi zagadnieniami z zakresu bioinformatyki, w szczególności z: (1) obsługą potoków analitycznych w analizach bioinformatycznych, (2) programowaniem w języku Python w zakresie pozwalającym na pozyskiwanie, przetwarzanie oraz wizualizację wyników analizy danych biologicznych, (3) przebiegiem analizy danych z sekwencjonowania technikami wysokoprzepustowymi, (4) technikami nauczania maszynowego w zastosowaniach do analizy różnorodnych danych biologicznych, (5) modelowaniem, przewidywaniem i walidacją struktury białek i RNA, (6) analizą danych w metagneomice i transkryptomice oraz (7) wybranymi zagadnieniami bioinformatyki mikrobiomu.

Efekty uczenia się dla przedmiotu

Kod Efekty w zakresie Kierunkowe efekty uczenia się Metody weryfikacji
Wiedzy – Student zna i rozumie:
W1 najważniejsze zagadnienia bioinformatyki sekwencji (metody porównywania sekwencji z dopasowaniem i bez dopasowania, przeszukiwanie baz danych sekwencji, ontologia genowa, molekularna analiza filogenetyczna) BMK_K2_W07, BMK_K2_W08 zaliczenie na ocenę, zaliczenie
W2 zastosowanie programowania w języku Python w zakresie wystarczającym do pozyskiwania i przetwarzania różnorodnych danych biologicznych oraz wykorzystania klasycznych technik nauczania maszynowego w zastosowaniu do analizy takich danych BMK_K2_W07, BMK_K2_W08 zaliczenie na ocenę, zaliczenie
W3 techniki przetwarzania i analizy danych z sekwencjonowania metodami wysokoprzepustowymi a także rolę tych metod w badaniach z zakresu transkryptomiki i metagenomiki oraz badań mikrobiomu BMK_K2_W07, BMK_K2_W08 zaliczenie na ocenę, zaliczenie
W4 hierarchiczny opis struktury przestrzennej białek i RNA, a także metody wykorzystywane do wyznaczania i przewidywania takiej struktury oraz walidacji modeli komputerowych BMK_K2_W07, BMK_K2_W08 zaliczenie na ocenę, zaliczenie
Umiejętności – Student potrafi:
U1 pozyskiwać i przetwarzać różnorodne dane biologiczne na potrzeby przewidywania struktury i funkcji białek i genów BMK_K2_U06, BMK_K2_U09, BMK_K2_U10, BMK_K2_U12, BMK_K2_U15 zaliczenie na ocenę, zaliczenie
U2 przeprowadzić złożoną, wieloetapową analizę właściwych danych biologicznych z wykorzystaniem odpowiednich technik bioinformatycznych BMK_K2_U06 zaliczenie na ocenę, zaliczenie
U3 zaprojektować i zaimplementować program komputerowy na potrzeby przeprowadzenia zaawansowanej analizy danych biologicznych BMK_K2_U06, BMK_K2_U10, BMK_K2_U12 zaliczenie na ocenę, zaliczenie
Kompetencji społecznych – Student jest gotów do:
K1 samodzielnej i zespołowej pracy nad realizacją wskazanego zadania oraz zwięzłego przedstawienia uzyskanych rozwiązań BMK_K2_K01 zaliczenie
K2 samodzielnego poszerzania i pogłębiania swojej wiedzy z zakresu zaawansowanych technik analizy danych biologicznych BMK_K2_K04, BMK_K2_K06 zaliczenie

Bilans punktów ECTS

Forma aktywności studenta Średnia liczba godzin* przeznaczonych na zrealizowane rodzaje zajęć
ćwiczenia 40
wykład 20
przygotowanie do egzaminu 20
przygotowanie do ćwiczeń 24
studiowanie literatury wskazanej przez prowadzącego zajęcia 22
przygotowanie do testu zaliczeniowego 24
Łączny nakład pracy studenta
Liczba godzin
150
ECTS
5.0

* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut

Treści programowe

Lp. Treści programowe Efekty uczenia się dla przedmiotu
1.

Wprowadzenie do prowadzenia obliczeń naukowych w języku Python. Tworzenie w środowisku programistycznym Jupyter skryptów automatyzujących sekwencyjne wykorzystanie różnych narzędzi bioinformatycznych i przetwarzanie wyników ich działania (tworzenie tzw. potoków analitycznych). Wykorzystanie klasycznych technik nauczania maszynowego w analizie danych biologicznych.

W1, W2, U1, K1, K2
2.

Metody wyznaczania struktury przestrzennej białek. Rola testów porównawczych CASP i metaserwerów predykcyjnych w stymulowaniu
rozwoju bioinformatyki strukturalnej. Interpretacja i walidacja wyników przewidywania struktury przestrzennej białka metodą AlphaFold.

W1, W3, W4, U1, U2, K1, K2
3.

Techniki przetwarzania i analizy danych z sekwencjonowania metodami wysokoprzepustowymi. Wykorzystanie potoków analitycznych na serwerze Galaxy w badaniach z zakresu transkryptomiki, metagenomiki oraz badań mikrobiomu.

W1, W2, W3, W4, U1, U2, U3, K1, K2
4.

Bioinformatyka RNA. Różnorodność strukturalna i funkcjonalna RNA. Metody modelowania struktury drugorzędowej RNA obejmujące algorytmy programowania dynamicznego, modele energii swobodnej, metody najbliższego sąsiedztwa, gramatyki bezkontekstowe, modele stochastyczne.

W1, W4, U2, K1, K2

Informacje rozszerzone

Metody nauczania :

wykład konwersatoryjny, wykład z prezentacją multimedialną, analiza przypadków, rozwiązywanie zadań, dyskusja, ćwiczenia przedmiotowe, konsultacje

Rodzaj zajęć Formy zaliczenia Warunki zaliczenia przedmiotu
ćwiczenia zaliczenie Na punktowy wynik zaliczenia ćwiczeń składają się oceny za aktywny udział w zajęciach obejmujący rozwiązywanie indywidualnie lub zespołowo zadań problemowych oraz wynik testu praktycznego rozwiązywanego indywidualnie na koniec kursu. Aby zaliczyć ćwiczenia należy zdobyć 50% maksymalnej liczby punktów. Ocena punktowa z ćwiczeń jest uwzględniana przy wyznaczeniu oceny końcowej z kursu.
wykład zaliczenie na ocenę Ocena z wykładu jest końcową oceną z całego kursu. Na ocenę za wykład składa się wynik testu pojedynczego wyboru z pytaniami dotyczącymi teoretycznych aspektów zagadnień omawianych na wykładach i ćwiczeniach oraz wynik zaliczenia ćwiczeń. Szczegółowe warunki zaliczenia (w tym: skala ocen) podawane są na pierwszym wykładzie.

Wymagania wstępne i dodatkowe

Zaliczony kurs podstaw bioinformatyki w wymiarze co najmniej 3 ECTS oraz kurs z programowania w języku Python w wymiarze co najmniej 3 ECTS.

Literatura

Obowiązkowa
  1. Bioinformatyka i ewolucja molekularna, Higgs i Attwood, PWN 2008
Dodatkowa
  1. Python w analizie danych. Przetwarzanie danych za pomocą pakietów Pandas i NumPy oraz środowiska IPython. McKinney
  2. Python w uczeniu maszynowym, Mattew Kirk, Helion